“Değerli milletvekilleri, terörde 30.000–35.000 insanİmİz kaybedilmiştir. Maddi kayİp, doğrudan harcanan paralar ve dolayİsİyla kaybettiklerimizle beraber tahminen 200 milyar dolardİr. 200 milyar dolar, 300 katrilyon Türk Lirasİ eder ve bugüne kadar ölü veya sağ olarak ele geçirilmiş, bertaraf edilmiş, pasifize edilmiş PKK’lİ sayİsİ 29.000-30.000 civarİndadİr.
 Bu hesabİ özellikle iyi dinlemenizi istirham ediyorum. 30.000 PKK’lİ ölü veya sağ bertaraf edilmiştir ve 300 katrilyon Türk Lirasİ harcanmİştİr. 1 PKK’lİnİn bertaraf edilmesinin devlete maliyeti 10 trilyon Türk Lirasİdİr.
10 trilyon Türk Lirasİyla bir PKK’lİ bertaraf edilmiştir!”
Hüseyin ÇELİK, AKP Van Milletvekili, 2001

-           Adİn ne senin?
-           Rubar.
-           Gerçek adİn ne?
-           Ahmet.
Oldukça zayİftİ, kara ve kuru, kİsa boylu, esmer mi esmer tenli.
-           Nasİl katİldİn bu örgüte?
-           Beni on yaşİnda iken köyümüzden kaçİrdİlar. Seni kaymakam yapacağİz, dediler. İş vereceğiz, maaş bağlayacağİz, devletimizi kuracağİz, dediler.

-           Ya sen kimsin?
-           Çiyan.
-           Nerelisin?
-           Suriyeli?
-           Neden katİldİn bu örgüte?
-           İşsizdim. Ayda 50 dolar maaş vereceklerini söylediler, bu yüzden katİldİm.
Anladİm; bu zayİf, kara ve kuru, kİsa boylu, esmer mi esmer tenli olanlarİn içinde ne ararsanİz vardİ; on yaşİnda kaçİrİlanlar, kandİrİlanlar, iş bulma umuduyla örgüte katİlanlar, macera arayanlar, anasİnİn dİrdİrİndan bİkanlar, sevdiğine kavuşamayanlar, aşiret baskİsİ ve kan davalarİndan kaçanlar. Ne acİ! Örgüt, çaresiz doğu halkİmİz için bir iş bulma kurumu ya da psikolojik danİşmanlİk, belki de sosyal hizmetler merkezi olmuş; her derde deva oluyor. Katİlanlarİn ise, geri dönme şanslarİ pek yok; ya öldürecekler ya da ölecekler! Bu ne biçim kader?
İnanİn, bunlarİn içinde şu ya da bu şekilde örgüte katİlİp da sonradan pişman olmayanİ pek azdİr. Ama örgütün yöneticileri bunu bildikleri için, önce bunlarİ eyleme zorlar, katil yapar. Sonra da, “Siz asker öldürdünüz. Askere sİğİnİrsanİz o da  sizi öldürür’’, der ve korkutur. Bu zayİf, kuru ve karalar ne yapacağİnİ şaşİrİr; kaçsa örgüt öldürecek, teslim olsa belki asker öldürür. İki ara, bir dere meselesi bu.
Belli ki çocukken iyi beslenememiş Rubar; boy oldukça kİsa, vücut ufak ve ince, sanki gelişimini tamamlamamİş bir varlİk gibi. Saçlar kİvİrcİk ve kirli. Yüz yanİk, avurtlarİ çökmüş. Eller nasİrlİ, duygusuz. Ama ayak kaslarİ güçlü, dağ taş demeyip günlerce yürümekten. El bilek kaslarİ güçlü, yalçİn kayalİklara  tİrmanmaktan. İşaret parmak kaslarİ ise çelik gibi, hain kurşun atmaktan. Mide ufalmİş, bir avuç bulamaçla günlerce yaşamaktan. Başkaca bir özellikleri yok zaten; güç yok, kuvvet yok, atiklik yok, hepsi bu bunlarİn. Hepsi birbirine benziyor; ufak tefek, kara ve kuru.

Üzerinden çİkanlara baktİm; eski bir sİrt çantasİ, içinde bir yanİk tabak, bir avuç un, bir defter anİlar için, başka bir şey yok. Üstünde haki bir elbise peşmergelerin giydiğinden cepleri boş, ayağİnda mekap, çorapsİz, her bir şeyi kir, kirli, günlerce su yüzü görmemiş. Bir Kaleşnikof piyade tüfeği, beş şarjör, yüz elli mermi. Dört el bombasİ Rus tipi, eski, paslİ. Beline sardİğİ uzun mu uzun bir kuşak, metrelerce. Bu; Yüksekova Uzunsİrt’ta komando teğmenini şehit etmek için kayalİklara tİrmandİğİ kuşak! Bu; Aktütün Bayrak Tepe’de “hudut namustur’’ deyip vatan borcu için askerlik yapmaya gelen yirmi iki vatan evladİnİ şehit etmek için kayalİklara tİrmandİğİ kuşak! Sonradan anladİm ne işe yaradİğİnİ bunun; tİrmanmak ve beline sarİp açlİğİ azaltmak yani bir avuç bulamaçla günlerce yürüyebilmek için.
Ufak tefek, kara ve kuru olarak tanİmladİklarİm sayİca çoktu, belki binlerce. Hepsi de dağda. Beyin yok, düşünce yok, bilinç yok, acİma yok, duygu yok, bir başka bunlar, tanİmİ zor. Hepsinin küçük yaşta örgüte götürüldüğü kesin, on ila on beş yaş arasİnda. Hepsinin günlerce, aylarca, yİllarca aç ve susuz dağlarda zorla yürütüldükleri kesin. Düşünmelerine, sevmelerine, yeşilin güzelliğini görmelerine izin verilmediği kesin. Üç beş lafİn, Marks gibi, Lenin gibi öğretildiği kesin. Bunlarİ yöneten ne derse o olur; kendileri düşünemez, muhakeme edemez, karar veremez. Pişmanlİk yasasİ, eve dönüş yasasİ filan boş bunlar için. Ne varsa ne yoksa, bunlarİ yöneten İmralİ gibi yerdekiler.
90’lİ yİllarda bu dağdakiler, onbeş kişilik gruplar halinde dolaşİrdİ arazide. Grup başİnİ saymayİn ve de yardİmcİsİnİ, çünkü onlar iri, yarİ ve de iyi beslenenler sİnİfİndandİr, geri kalan on üçü ufak tefek, zayİf, kara ve kuruydu. Her grupta en az iki RPG-7 Roketatar, bir ya da iki Biksi otomatik tüfek bulunurdu. Kalanlar Kaleş piyade tüfeği yanİnda dört el bombasİ ve bir de sİrt çantasİ taşİrdİ.
Gene o yİllarda devletin bir jandarma karakoluna en az on grup birleşerek saldİrİya geçerdi, korkularİndan. Köylere ise, vatandaşİmİz savunmasİz olduğu için bir grupla rahatça girer, küçük yaştakileri kaçİrİr, kadİn ve çocuklarİ ise erkekliklerini göstermek için kurşuna dizerlerdi. Bir de üstüne üstlük bu masum vatandaşlarİmİzİn evlerini ve ahİrlarİnİ yakarlar, sürülerini çalarlardİ. Silahlİ kuvvetlerimizin kararlİ mücadelesi sonucu bu dağdakiler azaldİ, testi gibi kİrİldİ. Kimileri kaçtİ, kimileri Barzani’ye sİğİndİ, kimileri Talabani’ye ama çoğu öldü dağlarda.
Sonra yİllar birbirini kovaladİ, devran döndü, mertlik bozuldu, sayİlarİ azaldİ ama bu sefer hain düşüncelerle, hain pusularla, hain bombalarla ortaya çİktİlar. Dağlarda üç beş kişilik gruplar kurdular. Karakollara saldİrİ yerine yollara mayİn döşediler uzaktan kumandalİ kendileri gibi, haince patlattİlar, şehit ettiler askerimizi, korucumuzu, vatandaşİmİzİ. Artİk teröristtin de teröristliği kalmamİştİ; yerdekiler dağdakilerin önüne geçmişti siyasi kol ve kanatlarİyla, belediye başkanlarİyla, Avrupa Birliği masalİyla ve de bizi yönetenlerin gafletiyle.
Peki, bunlar dağdan iner mi?
Kendi haline kalsalar inecekler ama yerdekiler rahat vermiyor ki; İmralİ var konuşan, siyasileri var konuşan, Barzani var, AB var, Amerika var, Mossad var konuşan. Bir bunlarİn sesini kesebilsek!

Sizce bunlar, bu dağdakiler ne ki?
Gerçekten bunu bir sosyologa, psikologa, doktora sormalİ; bir insanoğlu,  küçük yaşta insanlİk dİşİ bir uygulamaya maruz kalİrsa yİllar boyu, o insandan ne olur? İnsan olan, insanlİğİndan çİkar mİ acaba, bilmek için sormalİ bir bilene.
Medyanİn ve dünyanİn terörist dediği, bizce teröristten ziyade bir robot özelliği taşİyan bu katillerin hepsi beş bin ise, dört bini dağdakidir; ufak tefek, zayİf, kara ve kuru ama simsiyah, gözler simsiyah, bakİşlar simsiyah, duygu yok, düşünce yok. Garip bir varlİk bunlar, ne olduklarİnİ bilmek için tanİmak gerek. Bizce bunlarİ yani bu dağdakileri, yani bu ufak tefek, kara ve kurularİ yok etmek için bir şehit vermemiz gerekiyorsa, bu bir şehidi vermeyelim. Yazİktİr şehidin anasİna, yârine, evladİna. Bizce, şimdilik bİrakalİm dağda kalsİnlar. Bunlarİn korktuğu neydi? Yerden gelen sesler, onlara kumanda edenler. İnanİn bu yerdekileri yok edin, dağdaki ufak tefek, kara ve kurular şaşİracak, ne yapacağİnİ bilmeyecek, panikleyecek, kedi gibi pusacak bir taşİn altİna. Sonrasİ kolay; önce beklerler, baktİlar yerden gelen ses yok, gene beklerler korkularİndan, gene ses yok, yavaş yavaş, tİpİş tİpİş dönerler geldikleri yerlere. Gelmezlerse bu onlarİn sorunu bizim değil, tek tek ölürler bir dağİn, bir taşİn ardİnda, kimse de ağlamaz arkalarİndan.
92’de şemdinli’ye geldiğimde, o vakte kadar hiç terörist görmemiştim. Kimdi bunlar, neyin nesiydi, bilmiyordum. PKK’yİ anlamak demek , dağdakilerle yerdekilerin kim olduğunu bilmek, coğrafyasİnİ tanİmak demektir. Dağdakilerin halini anlatmak size zordur çünkü anlamak zordur dağdakileri. Ama bilmek istemeseniz de dağdakiler bizimdir, onlar  da bizim dağdakilerdir.
Yİl 92 olup da çatİşmalar artİnca, her çatİşmada onlarcasİ yere devrilince, kamplarİ ele geçirilip haritadan silinince, Irak kuzeyi teröristler için güvenli yer olmaktan çİkİnca, bu terörist dediğimiz hainlerden arta kalanlar  bir bir teslim olmaya başladİ. O zaman gördüm bunlarİn kim olduğunu; gözler siyah, saçlar siyah, düşünceler siyah, yürek siyah kİsacasİ simsiyah bir varlİk olduklarİnİ gördüm bunlarİn. Çok düşündüm, bunlar neyin nesidir, diye. Girdiğimiz çatİşmalarda yaptİklarİ planlarİ inceledim. Geçtikleri katİr ve keçi patikalarİndan günlerce yürüdüm. Yattİklarİ bir taşİn altİnda ben de günlerce yattİm, anlamak için neyin nesiydi bunlar, diye? Onlarla konuşmuş olan köylüleri buldum. Ben de konuştum onlarla anlamak için dağdakilerin düşüncelerini, düşmanİnİzİ bilmeden yok edemezsiniz ki. Sonunda anladİm ki bunlar; bir dağdakiler bir de yerdekilerden ibaret.
Dağdakilerin içinde kadİn olanİnİ görünce inanİn şaşİrdİm!

1. Senin adİn ne?
2. Zelal.
3. Nerelisin?
4. Tuncelili.
5. Ne zaman katİldİn örgüte?
6. 1988 yİlİnda.

Kİsa boylu, esmer, kİvİrcİk saçlİ bir kadİn. 16 ya da 17 yaşlarİnda. Yüzünün yanİklİğİ ve sert çizgileri yaşİnİ gizliyor. Gözler simsiyah, ürpertici ama anlamsİz, İşİltİ yok. Korkuyu sezebiliyorsunuz bakİşlarİnda; kapana kİsİlmİş çakalİn gözlerindeki korku gibi, başİna neler geleceğini bilememenin korkusu. Devamlİ gece yürüyüşleri vahşileştirmiş, sanki yİrtİcİ bir hayvan. Haki elbisesi içinde hafif kilolu gözüküyor ama değil, zayİf, kara ve kuru. Toprak rengi şalvar tipi pantolonu, beline sİkİca sardİğİ  kuşağİ ile garip bir görüntüsü var. Bakİşlarİ, duruşu, sesindeki mekanik ton, ilk bakİşta bir kadİn olduğunu bile düşündürmüyor insana. Ama o bir kadİn, adİ da var; Zelal. Siz bilmeseniz de kadİnca duygularİ var içinde gizli kalmİş ama içgüdüsel bir duygu, insani değil.

Bir köye girdiğinde, bir kadİnİ buluyor  konuşmak için. Kimseye söyleyemediği derdini onlara rahatça anlatabiliyor. Hatİrlar mİsİnİz, Konur’da size bir terörist kadİnİn bir hikayesini anlatmİştİm :
‘’Bir gün benim vadidekilerle bölgeyi geziyoruz. Geleli belki bir hafta olmuş ya da olmamİş, o dağ senin bu dağ benim gezip duruyoruz vakit geçirmek için. Hava temiz, güneş bol, etraf yemyeşil. Bir dağ başİnda koyu bir sohbete daldİk korucularla çayİmİzİ içerek. Biri dedi ki:“Komutanİm. Bizim hanİm Mehendi Deresinin oralarda koyun otlatİrken bir bayan terörist görmüş. Yanaşmİş ona ve konuşmaya başlamİşlar. Bayan hamile miymiş neymiş. Birkaç gün görüşmeleri devam etmiş. Çok korkuyormuş bu bayan. Zira örgüt içinde hamile kalanlarİ öldürüyorlarmİş. Aradan biraz zaman geçmiş, bayan terörist artİk görülmez olmuş. Benim hanİm dedi ki, mutlaka bunu öldürmüşlerdir.” 
Korucunun anlattİğİ hikaye dokunmuştu bana, üzüldüm. Teröristliğin de bir raconu olmalİydİ, diye düşündüm. Çünkü bu olamazdİ, insana yakİşmazdİ; ilişki kur, hamile kalmazsa iyi, kalİrsa öldür. Bilmiyorum ki hayvan türlerinde bile böylesine bir anlayİş olabilir miydi?’’
Dağdakilerin kadİn olanİ öldürüyordu kadİnlİğİna rağmen, acİmasİzca öldürüyordu. Bilmem ki, öldürürken, ‘’bu da bir insan, Allah’İn yarattİğİ bir can’’ diyor muydu? Korktuklarİndan eminim; bir çatİşmada ölmekten, yaralandİklarİnda terk edilmekten ya da “heval” dedikleri yoldaşlarİ tarafİndan öldürülmekten. Öldürdüklerini kestiklerini de gördüm ama anlatmak istemiyorum bunu zira hayali bile zor, acİ geliyor bana, dayanamİyorum. Ne biçim bir ruh halidir bu? İntikam deseniz, değil. Nefret deseniz, değil. Çok vahşi, çok ilkel bir öç alma duygusu bu. Aslİnda duygu da değil, hayvanlara özgü bir güdü, bir refleks.
Bazen düşünüyorsunuz, bunlar “kadİn” diyorsunuz, belki “bir ince ruh”  vardİr kenarda köşede diyorsunuz. Gözleriniz “saklİ kalmİş bir insani duygu’’ arİyor ama yok! Boşuna aramayİn, yok! Olur belki demeyin, yok! Olmasİna da zaten imkân yok! Saymayİn yüreği hain, bakİşİ hain, aklİ hain olanlarİ, küçük yaşta kandİrİlİp kaçİrİlİp dağa çİkarİldİktan sonra, ana sevgisi yok, şefkat yok, merhamet yok olduktan sonra, eğitim yok, öğretmen yok, bilgi yok olduktan sonra, kalİr mİ hiç insan da insanlİk! Asİl hesabİ onlarİ bu hale getirenlere sormalİ ama biz hala soramadİk! Bakİn Abdullah Öcalan ne diyor, dağdakilerin kadİn olanİ için : ‘’Kİzlar karşİma çİkİyor, en değme artistin ulaşamayacağİ kadar ulaşİyorum. Kürtlük adİna namussuzluktan başka ne var?’’
Dağdakilerin kadİnİ ile erkeği arasİnda bir fark yok, aynİ; duygusuz, kapkara, düşüncesiz, bomboş. Bakmayİn Marks, Lenin falan, demiştim size, onlar anlamaz. İnanİn onlar neyi anlayİp neyi anlamadİklarİnİ da bilmez. Acİma yok,  merhamet yok, hep hainlik, hep kalleşlik! Verin eline bİçağİ, beni sizi gözünü kİrpmadan kessin, doğrasİn, gözümüzü oysun. Bir varlİk bunlar, hem de canlİ bir varlİk ama simsiyah!
Binbaşİ Ersever’i tanİyorum yİllar öncesinden, yürekten mücadele etti PKK ile. Varlİğİ korkusuzca ortaya koydu ve bir çok operasyona katİldİ, bir çok teröristin ifadesini aldİ. Irak’taki PKK varlİğİnİ her yönüyle deşifre etti, Barzani ve Talabani’nin kirli oyunlarİnİ ortaya çİkardİ. Size anlatmaya çalİştİğİm dağdakileri en iyi tanİyan ve anlayanlardan biri de belki O’ydu. Bizi yönetenler dağdakiler için sivrisinek, doğudaki halkİmİz için bataklİk tabirini kullandİlar uzunca bir süre. Ama kimse ne sivrisineği anladİ ne de bataklİğİ. Ersever ise bu sivrisinekleri tanİyordu çünkü bataklİk dedikleri halkİmİz içinde uzun yİllar kalmİştİ bizim gibi. Apo’nun onlar için ne düşündüğünü de iyi biliyordu. Bakİn o nasİl anlatİyor dağdakileri :
‘’1992 yİlİ başlarİndan itibaren Botan-Behdinan ‘’kurtarİlmİş bölgesine’’ çok sayİda yeni eleman aktarİldİ. Öyle ki, Türkiye’nin dört bir yanİnda oluşturulmuş olan eleman temin etme ve toplama merkezleri, ağlarİna düşürdükleri gençleri hİzla ve çok rahat bir biçimde, turistik geziye gönderir gibi dağlara gönderiyordu. Böylece Apo’nun elinde harcamakla bitiremeyeceği kadar çok sayİda genç insan birikiyordu.